به گزارش نشریه الکترونیکی شاهد جوان و نوجوان، دریاچه ارومیه معروف به دریاچه رضائیه در شمال غربی ایران بین ۲ استان آذربایجان غربی و شرقی، ۱۸ کیلومتری شرق ارومیه قرار گرفته است. این دریاچه با طول ۱۴۰ و عرض ۵۵ کیلومتر، بزرگترین و پهناورترین دریاچه داخلی و دومین دریاچه آب شور دنیا بوده و با ۱۰۲ جزیره بزرگ و کوچک، به عنوان منطقه حفاظت شده اعلام و به پارک ملی دریاچه ارومیه تغییر نام داده است. این پارک ملی وسیع با ۴۶۲۶۰۰ مترمربع مساحت پس از مرداب انزلی از جالب ترین زیستگاه های طبیعی جانوران در ایران است. پارک دریاچه ارومیه از سوی یونسکو جز یکی از ۱۰ پارک ملی بین المللی کره زمین معرفی شده است.
متأسفانه با تغییرات وسیع دما در سطح کره زمین، دریاچه ارومیه هم دچار خشکسالی شدیدی شد و میزان زیادی از مساحت خود را از دست داد. این تغییرات در دریاچه ارومیه به اندازهای شدید بود که در محافل بینالمللی راجع به آن صحبت کردند و درباره عواقب این فاجعه زیست محیطی سخن گفتند. با خشک شدن دریاچه ارومیه میزان زیادی نمک بر جای ماند و زمینهای اطراف یعنی ساحل دریاچه تبدیل به شوره زار شدند.
از طرفی با وزیدن بادهای شدید در اطراف دریاچه، نمکها به زمینهای کشاورزی و باغهای نزدیک کوچ کردند. با جا به جا شدن نمکها به سمت زمینهای کشاورزی، میزان حاصلخیزی خاک افت میکند.
ناگفته نماند که دریاچه ارومیه محل زندگی پرندگان و بسیاری جانداران دیگر است و با بروز خشکسالی در این منطقه، جان تمام این موجودات به خطر میافتد. امیدواریم در آیندهای نزدیک برای حل مشکلات دریاچه و یا جلوگیری از مشکلات بیشتر، چارهای اندیشیده شود.
پیست اسکی خوشاکو ارومیه
ارومیه به دلیل برخورداری از موقعیت جغرافیایی ویژه و قرار گیری در منطقه پربارش کشور، همواره شاهد بارش فراوان برف و باران بوده و ارتفاعات این شهر در بیشتر ماه های سال پوشیده از برف است. این موضوع نیر به یکی از جاذبه های گردشگری این شهر بدل شده و در بسیاری از روزهای سال، مسافران و گردشگران بسیاری برای انجام ورزش ها و تفریحات برفی به این شهر سفر می کنند . به همین منظور در بخش سیلوانه روستای خوشاکو ارومیه پیست اسکی ایجاد شده تا پذیرای علاقه مندان به اینگونه تفریحات باشد.
چشمه آب معدنی کوه زنبیل ارومیه
در نزدیکی دریاچه ارومیه، حوضچه ای زیبا وجود دارد که به دلیل برخورداری از آب و هوای مناسب و چشم انداز های زیبا، یکی از تفرجگاه های ارومیه بشمار می آید. در نزدیکی این حوضچه چشمه آب معدنی وجود داشته که از دل کوه زنبیل به بیرون جوشیده و خواص معدنی بسیاری دارد.
آبشار شلماش ارومیه، مقصدی برای تفریح ارومیه
آبشار شلماش از مهمترین آبشارهایی بوده که در سطح استان آذربایجان غربی و در شهر سردشت جاری است. آبشار شلماش با درهای سرسبز در کنار جنگلهای پراکنده، در نزدیکی شهر سردشت واقع شده و از شاخههای رودخانه زاب کوچک محسوب میشود. در فصل بهار این آبشار، پر آبترین روزهای خود را میگذراند.
آب و هوای منطقه تا اواسط اردیبهشت سرد است ولی از اول خرداد ماه به بعد تا اواسط پاییز میتواند موقع مناسبی برای سفر به این منطقه باشد. مسیر سردشت به آبشار شلماش مسیر زیبا و پر درختی است و از جاده ای آسفالت و مناسب برخوردار می باشد . از این مکان تا آبشار مدت ۲۰ دقیقه فاصله است.
آبشار شلماش ارومیه
شلماش از مهمترین آبشارهایی بوده که در سطح استان آذربایجان غربی و در شهر سردشت جاری است.
چشمه های آبگرم هفت آباد
روستای هفتآباد از لحاظ ارتفاع پایینترین روستای این دهستان از محال مرگور بوده، که دارای چشمههای آبگرم متعددی است. آب این چشمه ها برای برخی بیماریهای استخوانی دارای خاصیت درمانی بوده و در فصل تابستان پذیرای مهمانان و گردشگران است.
سد بوکان ارومیه
سد شهید کاظمی سدی خاکی با هسته رسی است که در ۳۵ کیلومتری جنوب شرقی بوکان و در استان آذربایجان غربی قرار دارد. این سد برای تنظیم و استفاده از آب و سیلابهای رودخانه زرینه ایجاد شد و برای آبیاری اراضی پایین دست سدی در محل جنوبشرقی بوکان بر روی این رودخانه بسته شده است.
کار ساخت این سد در سال ۱۳۴۷ با هدف تامین آب کشاورزی، شرب و برق منطقه توسط شرکتی اتریشی آغاز و در سال ۱۳۵۰ افتتاح شد. این سد در مسیر رودخانه زرینهرود قرار داشته و نام پیشین آن کوروش کبیر بوده که بعدها به نام شهید کاظمی تغییر یافته است. این سد هرساله پذیرای هزاران نفر گردشگر و مسافر از سراسر استان و کشور است.
دریاچه مارمیشو ارومیه
دریاچه مارمیشو در ۴۵ کیلومتری شمالغرب ارومیه قرار داشته و دارای مساحتی بالغ بر ۵ هکتار است. مارمیشو در ۳۷ درجه عرض شمالی و ۴۴ درجه طول شرقی واقع شده است. این دریاچه با دارا بودن انواع آبزیان چون قزلآلا محل مناسبی برای ماهیگیری است. مارشیمو بر اثر زلزله و سد کوه در مسیر آبهای مرزی ایران و ترکیه بوجود آمده است. در سال های اخیر بدلیل جاری شدن سیل و پر شدن دریاچه با شن و ماسه سیلاب، عمق و مساحت این دریاچه به شدت کم شده است.
کلیسای ننه مریم
این کلیسا که به نامهای دیگری همچون کلیسای شرق آشور، کلیسای حضرت مریم و کلیسای مارت مریم شناخته میشود، به اعتقاد برخی از باستانشناسان و محققان یکی از کهنترین کلیساهای جهان میباشد. این کلیسا در بدو ساخت به عنوان آتشکده مورد استفاده قرار گرفته است و روزگاری از معروفترین معبدهای زرتشتیان محسوب میشد. اما زمانیکه زرتشتیان دین مسیح را پذیرفتند، این بنای مذهبی تغییر کاربری داده و آن را به کلیسا تبدیل کردند.
مسجد جامع ارومیه
مسجد جامع ارومیه یکی از آثار کهن و قدیمی شهر تاریخی ارومیه بوده که در خیابان اقبال این شهر قرار دارد. این مسجد در میان بازار قدیمی شهر واقع شده و یکی از ارکان اصلی بافت قدیمی شهر محسوب میشود. این مسجد در مجاورت ضلع جنوبی بازار ارومیه قرار گرفته و مربوط به دوره ایلخانی است.
برخی از محققین معتقدند این بنا، ابتدا آتشکده بوده و بعد از تسلط مسلمانان، ویران شد و سپس در قرن هفتم هجری قمری، بر روی آن مسجدی ساخته شد. سبک تزئینات، گچ بریها، ستون بندیها و طاقهای مسجد، به سبک معماری سلجوقیان است. مسجد جامع با دو در ورودی که از صحن بزرگ آن منشعب میشود، به بازار راه دارد. مسجد تاریخی جامع ارومیه، یکی از بناهای صده هفتم (ه. ق) بوده که در سال های اخیر به دلیل کم توجهی و ساخت و سازهای غیرمجاز، دستخوش تغییراتی شده و امروز نیازمند مرمت و حفاظت جدی است.
از خصوصیات بارز این مسجد، شباهت قسمت قدیمی آن با کاخ ساسانی دامغان بوده و بنا بر روایتی، این مسجد پیش از این، معبدی در دوره ساسانی بوده است. هسته نخستین مسجد جامع ارومیه، همان شبستان گنبد است که ساختمان آن به دوران سلجوقیان و قرن ششم هجری قمری تعلق دارد و ۴۰ ستون متصل به این شبستان گنبددار، مربوط به دوران ایلخانی هستند.
یخچال دوقوز پله ارومیه
از آثار دیدنی و تاریخی ارومیه میتوان یخچال دوقوزپله یا نه پله، واقع در خیابان عسگرخان، محله دوقوز پله را نام برد. این مکان قدیمی از دو بخش هشتی ورودی و سالن اصلی ذخیره یخ شکل گرفته و در گذشته برای جمع آوری و انبار یخ مورد استفاده قرار می گرفت.
این بنا از آثار دوره قاجار و فاقد تزئینات خاص معماری بوده که از سنگ و آجر ساخته شده و تزئینات آن محدود به دقتی است که در چیدن سنگ ها و آجرها به کار رفته است. یخچال دوقوز پله به علت فرم خاص معمارى و نوع مصالح به کار رفته در آن، تا کنون سالم مانده و صدمات جدى ندیده و اکنون به خانه آبگینه معروف است.
برج آجری سه گنبد، که مقبره امیران دوره سلجوقی بوده و توسط شخصی به نام ابومنصور احداث گردیده، در جنوب شرقی ارومیه و در خیابان استاد برزگر واقع شده است. این آرامگاه با مصالح سنگ و آجر به صورت سکوی بلند استوانه ایی به ارتفاع ۱۳ متر ساخته شده و از داخل، فضای مربعی شکل با سقفی گنبدی دارد.
برج سه گنبد ارومیه
برج سه گنبد دارای ۲ طبقه مشتمل بر سردابه و شیون گاه بوده و در ورودی آن ۳ کتیبه به خط کوفی قرار گرفته است. این بنای تاریخی در سال ۱۳۱۴ به ثبت آثار تاریخی ملی رسیده است.
کلیسای حضرت مریم ارومیه
کلیسای حضرت مریم مربوط به دوره ساسانی بوده و در محله قدیمی چهاربخش، در شمال غربی ارومیه واقع شده است. این کلیسای آشوریان با ظاهر بسیار ساده، در زمینی مستطیل شکل با مساحت ۸۸ مترمربع در ضلع جنوبی محوطه باغ بزرگی در حد فاصل خیابان فردوسی و دخانیات قرار گرفته است. در مقابل این کلیسا، چندین سنگ قبر مربوط به مسیحیان آشوریان قرار گرفته است.
خانه انصاری ارومیه
خانه انصاری ارومیه در قسمت مرکزی شهر، میدان امام حسین، امتداد خیابان مدنی ۲ واقع شده است. این بنا که یکی از خانه های تاریخی و قدیمی ارومیه بوده، در سال ۱۳۳۴ در مرکز حیاط و باغ بزرگی، در ۲ طبقه با مصالح سنگ و آجر، خشت و چینه، سقف پوشش چوبی و اندود گچ و تخته پوش ایجاد شده است.
با توجه به کتیبه های روی کاشی های تزئینی این بنا، قدمت آن به دوره قاجار بازمیگردد. در جبهه جنوبی و اندرونی خانه، حیاط دیگری بوده به نام باغ انگور که پیرامون آن حصاری قرار گرفته است. اکنون این بنای تاریخی، تحت مالکیت آموزش و پرورش ارومیه قرار دارد.
یکی از بزرگترین فضاهای سبز و حیاتی شمال غرب کشور، پارک جنگلی شیخ تپه در جنوب شرقی ارومیه است. این پارک جنگلی، معروف به بام شهر، با وسعت ۴۴ هکتار در بالای تپه ای باستانی، متعلق به دوره مادها قرار گرفته است. پارک جنگلی شیخ تپه نمایی زیبا از شهر را به تصویر کشیده و با هدف افزایش گردشگری و جهانگردی و توسعه فضای سبز و تفریح مردم، احداث شده است.
پارک جنگلی شیخ تپه ارومیه
ارومیه شهر ناب و جذاب و قابل توجهی است که در شمال غربی ایران زمین جای گرفته است. این شهر عزیز موقعیت جغرافیایی منحصر به فرد خودش را دارد. همین عامل باعث شده که ویژگی های اقلیمی خاصی هم داشته باشد. مخصوصاً این نکته را هم باید اضافه کرد که زبان آذری و ترکی و تمام این عوامل که در کنار هم قرار گرفته اند سبب شده شهر ارومیه شهری متفاوت، تماشایی و به معنای واقعی کلمه منحصر به فرد باشد، به ویژه برای افرادی که ساکن شهرهای جنوبی یا شرقی کشور هستند.
بدون شک بارها و بارها شنیده اید که ایران زمین کشوری چهار فصل است؛ اگر شهر خاصی مثل ارومیه را در کنار شهری از شمال، شهری از جنوب، شهری از غرب و شهری از شرق قرار دهید و ویژگی های اقلیمی و آب و هوایی و حتی نوع ساختمان سازی و بناهای شهر را با دقت نگاه کنید خواهید دید که چقدر این شهرها با هم متفاوت هستند. البته شکی نیست که همین تفاوت زیبا است و گردشگری را هیجان انگیز می کند.
گردآورنده : محدثه گودرزی
سردبیر: حسین عبداللهی
