به گزارش شاهد نوجوان، در این ورزش اعضاي هر تيم به نوبت وارد نيمه زمين حريف ميشوند و ميكوشند حريف را لمس كنند و به سرعت به نيمه زمين خود برگردند. اعضاي تيم مقابل نيز تلاش ميكنند كه ضمن مهار كردن بازيكان حريف از بازگشت او به زمين خودش جلوگيري كنند.
معناي كبدي
كبدي يك لغت «تاميل» (زباني هندي) به معناي آن «نگه داشتن با دست» است
مهارتها
مهارتهاي مورد نياز در هنگام حمله و دفاع در كبدي، عبارتاند از: بالا بردن قدرت تنفس، قدرت حملة ناگهاني، توانايي و چابكي لازم براي جا خالي دادن، حركت دادن دست و پا، شروع سريع براي حمله كردن سازماندهي تيمي در هنگام دفاع، فريب دادن حريف با حركات پا، و تكان دادن دستها به صورت افقي و عمودي براي لمس كردن حريف (در هنگام حمله).
كبدي در مناطق مختلف ايران
اين ورزش در بيشتر نقاط ايران با عنوان «زو» شناخته ميشود اما در سيستان و بلوچستان آن را «كبدي»، در گيلان «شيرين دودو» و در خوزستان«اش تي تي» مينامند.
زمين
زمين كبدي مستطيلي به ابعاد 10 × 13 متر (براي مردان)، 8 × 12 متر براي زنان) و 8 ×11 متر براي نوجوانان دختر و پسر است. جنس سطح زمين از فوم (تاتامي) (=جنس تشكهاي ورزشهاي رزمي است.)
خطوط
مرز: دو خط طولي و دو خط عرضي مشخصكننده محدوده زمين را ميگويند. ضخامت اين خطوط 5 سانتيمتر است.
خط مياني (mid line): خطي كه زمين را به دو قسمت مساوي تقسيم ميكند (در بخش مردان به دو نيمه 10 ×5/6 ، و در بخش زنان به دو نيمه 8× 6 متري). اين خط را «خط شروع حمله» نيز مينامند.
بالك (baulk): خطي عرضي كه در فاصله 75/3 متري از خط مياني (براي مردان) و 3 متري از خط مياني (براي زنان) كشيده شده و هر نيمه زمين را به دو بخش مساوي تقسيم ميكند.
خط امتيازي (bonu): خطي كه در فاصلة 5/1 متري از خط عرضي انتهاي زمين رسم شده است.
تعداد بازيكنان
هر تيم شامل 7 بازيكن اصلي و 5 بازيكن ذخيره است. تعويض نفرات محدوديتي ندارد. نيمكتنشينان روي سكويي 1 × 8 متر (براي زنان 1 × 6 متر) ميشنينند كه 2 متر عقبتر از خط انتهاي زمين قرار گرفته است.
زمان
هر بازي از دو نيمه 20 دقيقهاي تشكيل شده است و تیمها در بين دو نيمه 5 دقيقه فرصت استراحت دارند. در صورتيكه مسابقه به تساوي كشيده شود، هر تيم 5 حمله انجام ميدهد و اگر باز هم نتيجه مساوي شد، تيمها به نوبت يك حمله انجام ميدهند. اين كار تا زمانيكه يك تيم برنده شود، ادامه پيدا ميكند.
امتياز در كبدي
در كبدي هر تيم به نوبت، يك بازيكن خود را به نيمه زمين حريف وارد ميكند. اين بازيكن بايد با صدايي بلند و واضح به طور پياپي كلمه «كبدي» را تكرار كند و هم زمان، براي لمس كردن بازيكن تيم حريف بكوشد. هرگاه مهاجم در مدت زمان تعيين شده (30 ثانيه) موفق به لمس يكي از بازيكنان حريف شد و به نيمه زمين خود بازگشت، يك امتياز براي تيمش به ارمغان ميآورد امّا اگر در اين مدّت نتوانست بازيكني را لمس كند، امتياز به تيم مدافع خواهد رسيد. پس از آن، نوبت تيم مدافع است كه حالت حمله به خود بگيرد و يكي از بازيكنانش را به نيمه زمين حريف بفرستد.
اگر مهاجم موفق به لمس بيشتر از يك بازيكن رقيب شود، به تعداد بازيكناني كه لمس كرده است، براي تيم خود امتياز كسب خواهد كرد. بازيكنان مدافعي كه مهاجم حريف آنها را لمس كرده است، بايد از زمين خارج شوند.
شرايط تيمها در هنگام حمله و دفاع
تيمها در هنگام دفاع بايد به صورت زنجيرهاي عمل كنند؛ يعني دست مدافعان آنها از هم جدا نشود. اگر اين زنجيره از هم بپاشد، يكي از مدافعان از زمين بيرون خواهد رفت. مهاجم نيز در صورتي از زمين بيرون خواهد رفت كه
ـ عبارت «كبدي» را به صورت مداوم بر زبان نياورد.
ـ بخشي از بدن او از زمين خارج شود.
يونا (Iona)
اگر تيمي موفق شود تمام بازيكنان حريف را از ميدان بيرون كند، دو امتياز پاداش ميگيرد كه به آن «يونا» ميگويند. در اين صورت، بازيكنان بيرون رفتة حريف حق دارند وارد ميدان شوند.
ويژگيهاي كبدي
ورزش كبدي علاوه بر سادگي، كمهزينه و در عين حال پرتحرّك است. ضرورت سرعت عمل در اين ورزش آن را به حركات ورزش كشتي شبيه ميسازد و درگيريهاي قدرتي آن يادآور ورزش راگبي است. حمله به بازيكنان حريف يا فرار از دست رقيب نيازمند سرعت عمل، حضور ذهن، جسارت و انعطافپذيري است. به سبب بينياز بودن به امكانات خاص، مسابقات كبدي را هم در سالن و هم در فضاي آزاد ميتوان برگزار كرد.
كبدي در ايران
ورزش كبدي از سال 1375 ش. به صورت رسمي در ايران آغاز به فعاليت كرد. در آن زمان اين ورزش فدراسيون مستقلي نداشت و با عنوان «انجمن كبدي» زير نظر فدراسيون ورزشهاي همگاني فعاليت ميكرد. اين انجمن در همان سال (1996 م/ 1375 ش) به عضويت كنفدراسيون كبدي آسيا برگزيده شد.
با گذشت زمان، ورزشكاران انجمن كبدي در سطح قارّه آسيا درخشان ظاهر شدند؛ به طوريكه يك سال پس از عضويت ايران در فدراسيون بينالمللي كبدي (1380ش/ 2001 م)، تيم ملّي كشورمان در اولين دوره مسابقات قهرماني مردان آسيا (2002 م/1381 ش) عنوان سوم آسيا را از آن خود ساخت. يك سال بعد، نوبت به قهرماني ايران در بخش جوانان و بزرگسالان قاره آسيا رسيد.
ايران در سال 1383 ش. عنوان نايب قهرماني جهان را نيز به خود اختصاص داد. اين نتايج زمينه را براي شكلگيري «فدراسيون كبدي ايران» فراهم ساخت و اين فدراسيون از روز هشتم تير ماه 1384 فعاليت خود را آغاز كرد. تيم كشورمان در بازيهاي آسيايي گوانگجو (چين ـ 2010) نيز افتخار ديگري كسب كرد و در بازيهاي آسيايي به عنوان نايب قهرماني دست يافت. دختران كشورمان هم در اين بازيها درخشان ظاهر شدند و عنوان سوم بازيها را از آن خود ساختند. چهار سال بعد مردان و زنان ایران در بازیهای اسیایی عنوان نایب قهرمانی آسیا را به خود اختصاص دادند.
اوج افتخارات ایران در بازیهای آسیایی 2018 رقم خورد که ایران هم در بخش مردان و هم در بخش زنان، قهرمانی بازیهای آسیایی را از آن خود کرد.
نویسنده: مهدی زارعی
بیشتر بخوانید: آشنایی با رشته دارت
انتهای مطلب/
